الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

693

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

غرض : الغَرَض : هدفى كه مقصود از تير انداختن است ، سپس به صورت اسمى براى هر غايت و هدفى كه براى رسيدن به آن تلاش مىشود به كار مىرود ، جمعش - أَغْرَاض - است ، پس - غرض دو گونه است : 1 - غرض ناقص : يعنى هدفى كه بعد از رسيدن به آن ، هدفى و چيز ديگرى مورد اشتياق قرار مىگيرد مثل آسايش و رياست و مانند اينها كه از اهداف و اغراض مردم است . 2 - غرض تامّ : هدف و غرضى كه بعد از آن چيز ديگرى مورد اشتياق نيست مثل بهشت « 1 » . . غرف : الغَرْف : برداشتن و گرفتن چيزى است ، و مىگويند غَرَفْتُ الماء و المرق : آب و آش را گرفتم و براى خوردن برداشتم . غُرْفَة : چيزى كه با كف دست برداشته مىشود ، و نيز - غُرْفَة يك بار برداشتن چيزى است ( اسم مرّة است ) . مِغْرَفَة : پيمانه و ظرف آبخورى يا ملاقه آش خورى ( كفگير و ملاقه ) در آيه :

--> صالحه و شايسته در ميان زنان مثل كلاغ سپيد است كه يك در صد يافت نمىشود گفته شد اى پيامبر خدا - غراب اعصم چيست ؟ فرمود : آنكه يكپايش سپيد است . حديث شريف نشانگر اين است كه زن صالحة ارزشمند و وجودى است كم نظير كه خوشبختانه در زمان ما بيشتر زنان جامعه ما بخاطر روى آوردن به اسلام و انقلاب و فداكارى و ايثارگرى كه در دامنشان پسران ، و دخترانى كم نظير تربيت مىشوند بوجود مىآيند ( مجمع البحرين 2 / 132 ) ( و غرابيب سود / 27 فاطر ) اشاره به يكى از ميوه‌هاى سياه رنگين است كه از خاك و باران بى رنگ پيدا مىشود ) . ( 1 ) از واژه غرض به صورت مفرد و جمع و مشتقّاتش نيامده است ، در حديثى آمده كه : « انّ اللّه جعل وليّه غرضا لعدّوه » اولياء خدا همواره هدف دشمنان خدايند و پهنهء تاريخ بشر از زمانى كه بنى اسرائيل و اقوام ديگر پيامبران و صالحين را مىكشتند و چه بعد از ظهور اسلام اولياء و امامان معصوم سلام اللّه عليهم اجمعين و صالحين از مؤمنين همواره هدف تير زهرآگين بنى اميّه و ساير خلفاء جور و ستم قرار گرفتند حتّى دانشمندانى هم كه تازه مسلمان شده بودند مثل ابن مقفّع بدست منصور خليفهء عبّاسى و يا ابو مسلم خراسانى كه با شمشيرش حكومت عبّاسيان را استوار داشت مورد هدف همان جبّاران و دشمنان خداى بودند .